Haalt een optische HDMI-kabel 4K 120Hz?

Ja, een optische HDMI-kabel haalt 4K 120Hz als het een Ultra High Speed-kabel van 48 Gbps is. HDMI LA ontwerpt die kabelklasse voor onder meer 4K bij 100 en 120 Hz en 8K bij 50 en 60 Hz. 4K120 met 10-bit HDR of 4:4:4 vraagt die 48 Gbps. Binnen 18 Gbps past 4K120 alleen in 8-bit 4:2:0.

Hoe 48 Gbps door de vezel past: een HDMI 2.1-verbinding in FRL-modus gebruikt vier datakanalen van 12 Gbps. Een fabrikant als Bulgin bouwt zijn optische HDMI-kabel daarom met vier lichtkanalen, met in de zender vier lasers en in de ontvanger vier fotodiodes. Phantom Cables geeft dezelfde opbouw op. Wat er verder in de connector gebeurt, lees je op hoe een glasvezel-HDMI-kabel werkt.

RU connected geeft voor de Optische HDMI 2.1 kabel van RU connected op: Ultra High Speed HDMI-kabel, 48 Gbps, met 4K bij 60, 120 en 144 Hz. Dat de kabel het draagt, is de helft. De rest van de keten moet het formaat ook aankunnen.

FormaatKleur en bitdiepteWat het vraagt (HDMI LA)
4K60 met HDR4:2:2 of 4:2:0, tot 12-bitpast in 18 Gbps
4K604:4:4, 8-bitpast in 18 Gbps
4K604:4:4, 10- of 12-bit48 Gbps
4K1204:2:0, 8-bitpast in 18 Gbps
4K120 met HDR10-bit, tot 12-bit 4:4:448 Gbps
4K144tot 10-bit RGB48 Gbps
4K2404:2:048 Gbps; anders DSC of Ultra96
8K604:2:048 Gbps
8K604:4:4 of 4:2:2DSC of Ultra96
8K120allealtijd DSC

Haalt een optische HDMI-kabel ook 8K?

Een optische HDMI-kabel van 48 Gbps draagt 8K60, maar ongecomprimeerd alleen in 4:2:0. In 4:4:4 of 4:2:2 vraagt 8K60 beeldcompressie met VESA DSC 1.2a, en 8K120 gaat nooit ongecomprimeerd over een Ultra High Speed-verbinding. HDMI LA noemt DSC “visually lossless”.

De opgave van RU connected voor de Optische HDMI 2.1 kabel past daarbij: 8K bij 60 Hz, 4K bij 240 Hz en 10K bij 30 Hz staan in de tabel met “DSC 1.2a”. Of 8K60 met DSC werkt, hangt dus niet alleen van de kabel af. Elk apparaat in de keten moet het formaat zelf ondersteunen, ook de compressie.

Wat is het verschil tussen een 2.0b- en een 2.1-uitvoering?

Een 2.0b-uitvoering van een optische HDMI-kabel gaat tot 18 Gbps, een 2.1-uitvoering tot 48 Gbps. In 18 Gbps past volgens HDMI LA 4K60 met HDR in 4:2:2 of 4:2:0, en 4K120 alleen in 8-bit 4:2:0. Voor 4K120 met 10-bit HDR, 4K144 of 8K heb je de uitvoering van 48 Gbps nodig.

Bij RU connected bestaat de Optische HDMI 2.1 kabel met afneembare connector in beide uitvoeringen. Over de HDMI 2.0b-uitvoering schrijft RU: “Beeld tot 4K. Geen 8K, 10K of 4K 120Hz.” Reken met die uitvoering dus niet op 4K 120Hz. De 2.1-uitvoering heeft volgens RU dezelfde kabelopbouw en signaalmogelijkheden als de vaste Optische HDMI 2.1 kabel.

Welke past bij jou? Gaan bron en scherm niet verder dan 4K60, dan volstaat 18 Gbps voor de formaten in de tabel. Ligt de kabel straks in een muur of buis waar je moeilijk bij kunt, dan noemt HDMI LA een Ultra-kabel toekomstvast. Het advies van HDMI LA: kies de kabel die past bij de bandbreedte van je apparatuur.

Waarom zegt “HDMI 2.1” op een apparaat niets over 4K 120Hz?

Een apparaat mag “HDMI 2.1” heten zonder 4K 120Hz te kunnen, omdat elke HDMI 2.1-functie optioneel is. Voor 48 Gbps heeft een apparaat FRL nodig, de signaalmodus van HDMI 2.1. Een apparaat dat alleen TMDS en 18 Gbps doet, mag volgens HDMI LA toch HDMI 2.1 claimen.

Wat dat in de praktijk betekent:

  • Kijk naar de functie, niet naar het versienummer. Staat 4K 120Hz of 48 Gbps in de specificaties van bron, receiver en tv? HDMI LA legt die controle bij de koper.
  • Een update helpt meestal niet. FRL toevoegen vraagt volgens HDMI LA meestal nieuwe hardware, geen firmware-update.
  • Oud en nieuw werken samen. Alle HDMI-versies zijn achterwaarts compatibel: een kabel van 48 Gbps werkt ook met oudere apparaten, met de functies die beide kanten ondersteunen.

Welke poort en welke instelling op de tv heb je nodig?

Voor 4K 120Hz moet de optische HDMI-kabel in een tv-poort zitten die 4K120 aankan, en vaak moet je de volle bandbreedte van die poort eerst aanzetten. Bij de LG OLED B3 uit 2023 doen 2 van de 4 HDMI-poorten 4K120, bij de LG OLED C5 uit 2025 alle 4. Samsung schrijft dat de HDMI 2.1-ondersteuning per model en jaar verschilt.

De instelling heet per merk anders: Samsung “Input Signal Plus” of “HDMI UHD Color”, LG “HDMI ULTRA HD Deep Colour”. Gebruik je ook eARC naar een receiver of soundbar, kijk dan welke poort dat is. ARC en eARC werken alleen op één poort van de tv, gemarkeerd ARC of eARC, en welke poort dat is verschilt per model.

Wat als er een receiver, switch of wandplaat tussen bron en tv zit?

Zit er een receiver, switch of wandplaat tussen bron en tv, dan bepaalt de zwakste schakel wat er aankomt. Elk apparaat in de keten moet het formaat zelf ondersteunen. Een receiver die tot 18 Gbps gaat, laat geen 4K120 met 10-bit HDR door, ook niet met een optische kabel van 48 Gbps ervoor en erachter. Voor 4K- en HDR-streaming moet bovendien elk apparaat HDCP 2.2 ondersteunen.

Voorbeeldketen: bron, kabel en tv kunnen 48 Gbps, maar een receiver met 18 Gbps-ingangen ertussen bepaalt het maximum. Een andere kabel lost dat niet op.

Bij een optische kabel speelt dat vaak, omdat hij de lange afstand overbrugt: bron en receiver in de ene ruimte, beamer of tv in de andere. Loop de keten van bron naar scherm na:

  1. Bron. Stuurt die 4K120 of 8K uit, en in welke kleur en bitdiepte?
  2. Receiver, switch of soundbar. Staat 4K120 of 48 Gbps-doorvoer in de specificaties, en niet alleen “HDMI 2.1”?
  3. Wandcontactdoos of verlengstuk. Ook dat tussenstuk is een schakel. Kijk in de opgave en test bij twijfel zonder.
  4. Optische kabel. Ultra High Speed van 48 Gbps, met Source aan het apparaat dat over de lange kabel verstuurt.
  5. Tv of beamer. De juiste poort, met de volle bandbreedte aangezet.

Laat de receiver 4K120 niet door, dan kun je de bron rechtstreeks op de tv aansluiten en het geluid via eARC terugsturen naar de receiver, als tv en receiver allebei eARC hebben en je de eARC-poort van de tv gebruikt. Welke kant dan waar gaat, staat op Source en Display per opstelling. Valt het beeld weg of flikkert het alleen in de hoogste stand, kijk dan op geen beeld of flikkeren.

Kan een optische HDMI-kabel later ook 96 Gbps?

Een optische HDMI-kabel voor 96 Gbps moet een Ultra96-kabel zijn, en dat is een eigen kabelklasse naast Ultra High Speed. De HDMI-specificatie staat voor Ultra96 ook actieve en converterkabels toe; een optische HDMI-kabel (active optical cable) valt daaronder. Ultra96 gaat tot 96 Gbps, onder meer voor ongecomprimeerd 8K60 en 4K240 in 4:4:4 met 10- of 12-bit kleur.

Een Ultra High Speed-kabel van 48 Gbps is gemaakt voor systemen tot 48 Gbps. Wil je later 96 Gbps zonder compressie, dan vraagt dat een kabel uit de Ultra96-klasse en apparaten die het ook kunnen. Tot die tijd gaan de zwaarste formaten over 48 Gbps met DSC, zoals in de tabel bij 4K 120Hz.