Wat gebeurt er in een glasvezel-HDMI-kabel?

In een glasvezel-HDMI-kabel zet de Source-connector het elektrische beeldsignaal om in licht, gaat dat licht door glasvezel, en maakt de Display-connector er weer een elektrisch HDMI-signaal van. In beide connectoren zitten chips die dat omzetten. Een fabrikant als Bulgin geeft op dat de zender vier VCSEL-lasers op 850 nanometer gebruikt en de ontvanger vier fotodiodes.

Zo is een optische HDMI-kabel opgebouwd. De lasers en fotodiodes (vier kanalen van 12 Gbps) komen uit de opgave van Bulgin en Phantom Cables; de verdeling glasvezel voor beeld, koper voor de rest beschrijft RU connected ook voor zijn eigen kabel.

Het omzetten gebeurt dus in de twee uiteinden; de kabel ertussen voert het licht en een paar koperaders. Zo is een optische HDMI-kabel opgebouwd, met de onderdelen die Bulgin en Phantom Cables voor hun HDMI 2.1-kabels publiceren:

OnderdeelWaarWat het doet
Zender (lasers)Source-connectorzet het beeldsignaal om in licht
Glasvezelin de mantelvoert het licht naar de andere kant
Ontvanger (fotodiodes)Display-connectormaakt van het licht weer een HDMI-signaal
Koperadersnaast de glasvezelEDID en HDCP, CEC, (e)ARC

Bulgin en Phantom Cables gebruiken daarvoor OM3-glasvezel. RU connected publiceert voor zijn eigen kabel geen lasertype, golflengte of aantal vezels.

Waarom licht en geen koper over lange afstand?

Licht door glasvezel gebruik je over lange afstand omdat koper bij hoge bandbreedte steeds moeilijker meekomt. HDMI LA verwacht dat een Ultra High Speed HDMI-kabel (48 Gbps) langer dan een paar meter de eisen waarschijnlijk alleen haalt als gevoede, actieve kabel. Een optische HDMI-kabel is zo’n gevoede kabel met elektronica: de HDMI-specificatie noemt hem een active optical cable.

Een harde lengtegrens voor koper bestaat niet. De HDMI-specificatie noemt geen maximale kabellengte; die hangt af van onder meer het kabeltype en de constructie. RU connected trekt daarom een eigen grens: boven 5 meter kiest de winkel in zijn assortiment voor optische overdracht, omdat bij een koperen kabel de demping van het elektrische signaal toeneemt met de lengte. De Optische HDMI 2.1 kabel van RU connected is een Ultra High Speed HDMI-kabel van 48 Gbps, van 3 tot 30 meter. Langer maakt RU connected alleen als zakelijk maatwerk, tot 100 meter.

Hoe past 48 Gbps door de vezel?

48 Gbps past door een optische HDMI-kabel omdat een HDMI 2.1-verbinding die bandbreedte al verdeelt over vier datakanalen van 12 Gbps. Bij een fabrikant als Bulgin of Phantom Cables krijgt elk van die vier kanalen een eigen lichtkanaal: vier lasers in de zender, vier fotodiodes in de ontvanger, elk tot 12 Gbps. Bulgin noemt daar nog een klokkanaal bij.

HDMI kent twee manieren om beeld te versturen, en ze gebruiken een ander aantal kanalen:

ModusDatakanalenTot
TMDS (HDMI 2.0 en ouder)3 plus een klok18 Gbps
FRL (HDMI 2.1)3 of 4, van 3 tot 12 Gbps per kanaal48 Gbps (4 × 12)

Hoeveel vezels er fysiek in de mantel zitten, staat niet in de bladen van Bulgin en Phantom Cables. Daarom heet het hier vier lichtkanalen, niet vier vezels. Welke beeldformaten 48 Gbps nodig hebben, en wat de rest van je apparatuur moet kunnen, staat op 4K 120Hz en 8K.

Is een optische HDMI-kabel helemaal optisch?

Nee. Een optische HDMI-kabel zoals die van RU connected, Bulgin of Phantom Cables is hybride: het beeld gaat over glasvezel, en koperaders dragen de rest. Bij de Optische HDMI 2.1 kabel van RU connected lopen naast de glasvezels koperaders voor (e)ARC, CEC en EDID, het verkeer dat beide kanten op moet. Bulgin en Phantom Cables noemen hun kabels hybride met OM3-glasvezel en koper.

Render van het afgestripte uiteinde van een zwarte kabel: uit de afgestripte mantel steken dunne vezels en gekleurde aders naast elkaar.
Opbouw van de hybride Optische HDMI 2.1 kabel volgens RU connected (render van de productpagina, niet op schaal): binnen de mantel lopen glasvezels en koperaders naast elkaar.

De naam zet je op het verkeerde been: het licht gaat maar één kant op, van zender naar ontvanger. Wat terug moet, gaat volgens RU connected en Bulgin over koper:

  • EDID en HDCP: via EDID vertelt het scherm de bron wat het kan; HDCP is de kopieerbeveiliging tussen bron en scherm. Bulgin geeft op dat die communicatie in beide richtingen loopt.
  • CEC: de stuursignalen waarmee apparaten elkaar via HDMI bedienen.
  • (e)ARC: het geluid van de tv terug naar de receiver of soundbar.

Daarnaast heeft de stekker de gewone HDMI-pinnen voor 5 volt en Hot Plug Detect, het signaal waarmee de bron ziet dat er een scherm hangt. Over welke ader die in de kabel lopen, staat in geen van de bladen. Zo kan het geluid terug, ook al gaat het licht één kant op. Hoe je dat aansluit, staat op Source en Display.

Waar haalt hij zijn stroom vandaan, en wanneer heb je usb-voeding nodig?

Een optische HDMI-kabel haalt de stroom voor zijn chips uit de 5 volt van de HDMI-poort, en heeft alleen een aparte usb-voeding nodig als de bron te weinig levert. Een bron met HDMI Cable Power, een functie uit HDMI 2.1 Amendment 1, mag een kabel tot 300 mA laten trekken. Of een kabel daarnaast extra voeding nodig heeft, verschilt per kabel.

Elke HDMI-aansluiting levert 5 volt, maar volgens HDMI LA kan een actieve kabel meer vragen dan het minimum dat een bron levert. Cable Power lost dat op: de bron levert meer en meldt dat aan de kabel. Of jouw bron het heeft, staat in de specificaties of op het label van dat apparaat.

Voor een kabel die met HDMI Cable Power werkt, schrijft HDMI LA: heeft de bron die functie niet, dan moet de aparte voedingsaansluiting van de kabel erbij, meestal USB Micro-B of USB-C. Andere kabels hebben die aansluiting alleen als reserve: SCP noemt voor zijn 995AOC “No External Power Required” met optionele usb-voeding.

Hoeveel stroom zo’n kabel vraagt, verschilt per product. Bulgin en Phantom Cables geven voor hun HDMI 2.1-kabels een maximaal verbruik van 250 milliwatt op; Bulgin noemt daarbij een voedingsspanning van 4,5 tot 5,5 volt.

Bij RU connected staat in de specificaties van beide optische kabels “Voeding vereist: Ja”: de elektronica heeft stroom nodig. Over de uitvoering met afneembare connector schrijft RU connected dat de 2.1-kabel normaal genoeg voeding krijgt via HDMI. Alleen bij heel oude apparatuur is soms extra voeding nodig; daarvoor zit een usb-voedingskabel bij.

Waarom werkt hij maar één kant op?

Een optische HDMI-kabel werkt maar één kant op omdat de zender in de ene connector zit en de ontvanger in de andere. Daarom staat op de connectoren Source en Display: Source gaat in het apparaat dat beeld verstuurt, Display in de tv, monitor of beamer. Verkeerd om aangesloten gaat er volgens HDMI LA niets kapot, maar werkt de verbinding niet.

Een gewone koperen HDMI-kabel heeft die richting niet: daar maakt het niet uit welk uiteinde waar zit. Welke kant waar gaat bij een receiver, soundbar, splitter of switch, staat per opstelling op Source en Display.

Wat betekenen AOC, actief en hybride op de verpakking?

AOC staat voor active optical cable: een actieve HDMI-kabel die het beeld als licht door glasvezel stuurt. Actief betekent dat er elektronica in de connectoren zit die stroom nodig heeft; hybride betekent dat er naast glasvezel ook koperaders in de kabel lopen. De HDMI-specificatie staat naast gewone draadkabels ook actieve en converterkabels toe, voor Ultra High Speed en voor Ultra96. Een optische kabel valt daaronder.

Op de verpakkingWat het betekent
AOC, active optical cableactieve kabel die het beeld over glasvezel stuurt
Actiefelektronica in de connector, met stroom uit de poort of usb
Hybrideglasvezel voor het beeld, koper voor stroom en retourverkeer
Source / Displayhet uiteinde voor de bron en het uiteinde voor het scherm
Ultra High Speedkabelklasse voor systemen tot 48 Gbps

Welke nadelen de opbouw met elektronica en glasvezel heeft, zoals de richting, de voeding en het buigen, staat op de nadelen van een optische HDMI-kabel.